مادی ها
مادی ها مردمانی بودند آریانی نژاد که در ابتدای قرن هفتم یا آخر قرن هشتم ق.م دولت ماد را تاسیس کردند . گوییم آریانی نژاد زیرا اپر خاور شناس فرانسوی آنها را تورانی آلتایی می دانست ولی حالا معلوم است که او اشتباه کرده و اشتباه او از این راه بود که تصور می کرد زبان نسخه دوم کتیبه بیستون داریوش اول به زبان مادی نوشته شده و چون از بعضی کلمات آن نسخه مشاهده کرد که زبان نسخه دوم ملتصق و شبیه به زبان تورانی هاست به این نتیجه رسید که مادی ها تورانی اند ولی بعد محقق شد که زبان نسخه دوم کتیبه بیستون زبان عیلامی است نه مادی و با این اکتشاف مبنای عقیده اپر از بین رفت. اکنون کسی در آریانی بودن مادی ها شک ندارد و واضح است که مادی ها شعبه ای از آریان های ایرانی بوده اند .
تاریخ آمدن مادی ها به فلات ایران محققا معلون نیست ولی از کتیبه های آسوری می توان به حدس و گمان هایی نزدیک واقعیات برسیم . تیگات پالسر اول پادشاه آسور که در حدود 1100 ق.م سلطنت داشت به قسمتهایی که بعدا جزو ماد محسوب می شد لشکر کشیده از زاگرس یا کوه های کردستان گذشت ولی او اسمی از مادی ها نبرده و بیانات او فهرست مختصری است از جاهایی که تصرف کرده بود. پس از او شلم نصر دوم در 844 ق.م به نمری که حالا معروف به کردستان است داخل شد . این قسمت از مدت ها پیش تحت نفوذ بابلی ها بود و مردوک مودیک امیر انها بود . همین که آسوری ها نزدیک شدند او فرار کرد و خانه و اموالش جز غنایم آسوری ها گردید . بعد شلم نصر (یانزو) نامی را از (کاسی ها ) به امیری این قسمت تعیین کرد ولی چون یانزو یاغی شد شلم نصر در سال 838ق.م باز به آنجا لشکر کشید و شورشی ها را به جنگل راند به صفحه همجوار که پارسو یا پارسواش نام داشت رفت و 28 نفر را اسیر کرد . بعد او به مملکت (آمادای ) و خرخار امد که تصور می شودخرخار کرمانشاهان امروزی است و بالاخره یانزو را دستگیر کرده به آسور برد . این اولین دفعه ای است که اسم مادی ها در کتیبه های آسوری ذکر شده است و در اینکه مقصود از امادای مادی ها بوده اند تردیدی نیست . زیرا بعد ها سلاطین آسور باز هم از مادی ها به عنوان آمادای نام برده اند . اما در باب مردم پارسوا معلوم نیست که مقصود پارسی ها هستند یا مردمی دیگر . شمسی اداد جانشین شلم نصر اسم مادی ها را برده و گفته مملکت آنها را تسخیر کرده و باج از انها گرفت !
آدادنیرای سوم در 810 ق.م به ماد لشکر کشیده صفحات غربی فلات ایران را تصرف کرد . زن او (تمورات ) را شاهزاده خانم بابلی گفته اند و بعضی تصور می کنند که شاید سمیرامیس ملکه داستانی آسور همین زن بوده .
و در کتیبه های بعدی پادشاهان آسور مکررا نام مادی ها برده شده است .سارگن دوم در 722ق.م با فلسطین جنگ کرده سامره را گرفت و عده ای زیاد از بنی اسراییل اسیر کرده و به اسور برد . چنانکه در تورات ذکر شده آسوری ها اسرا را به شهر کالح و خابور و شهرهای ماد برده . مقصود از شهرهای ماد شهرهایی است که در زمان تیگلات پالسر چهارم به آسور الحاق شده بود.سارگن دوم بعد از چند سال جنگ با اهالی منای جنگ کرد و پادشاه انها نرسوم به دیا اکو را اسیر کرد . مردم مزبور در آذربایجان می زیستند و با مادی ها قرابت داشتند . دیا اکو به محلی در شام موسوم به حماه تبعید کردند . دیا اکو را بعضی محققین با نخستین شاه ماد که هرودوت نامش را دیوکس می خواند تطبیق کرده اند این ظن از شباهت نام و نیز از آینجا حاصل شده که آسوری ها ولایت دیااکو را در ماد بعد از تبعید او به شام خانه دیااکو نامیده اند .
و اما هرودوت می گوید آسوری ها در آسیای علیا 500 سال حکومت کردند و مادی ها اولین مردمی بودند که از اطاعت آنها سرباز زدند.پس از آن سایر مردمان از انها تاسی کردند و به زودی تمامی مردمان قاره آسیا مستقل شدند ولی دیری نپایید که دوباره مطیع شدند.
برس مورخ کلدانی بر این عقیده بود که مادی ها تقریبا 2500 سال ق.م بابل را تسخیر و 224 سال در انجا حکومت کردند.ولی محققین تصور می کنند که مردمی از فلات ایران مانند کاسی ها بابل را گرفته اند و برس اشتباها این مردم را مادی پنداشته بنابراین ذکری که این مورخ از مادی ها کرده اشتباه بوده
برگرفته از کتاب تاریخ ایران باستان
نوشته شده در ۱۳۸٥/۸/٢۸ساعت
٢:٠٦ ب.ظ توسط مژگان و یاسمن ایرانی
نظرات () |